Diễn văn của Đức Lêô XIV cho các đại diện của Hiệp hội nhân viên giáo dân Vatican và Hiệp hội Donne in Vaticano ngày 05.10.2026

Giữa những biến đổi sâu sắc của thế giới lao động, đặc biệt trước sự phát triển của trí tuệ nhân tạo, Đức Giáo hoàng Lêô XIV nhắc lại một nguyên tắc căn bản: con người phải luôn ở vị trí trung tâm, và phẩm giá của lao động là điều bất khả xâm phạm.

Trong cuộc gặp gỡ các đại diện của Hiệp hội Nhân viên Giáo dân Vatican và Hiệp hội Donne in Vaticano (Phụ nữ tại Vatican), Đức Giáo hoàng nhấn mạnh rằng lao động không chỉ là phương tiện để mưu sinh, nhưng còn là con đường giúp con người trưởng thành, phát triển bản thân, đóng góp cho công ích và xây dựng những mối tương quan.

Đặc biệt, ngài đề cao đối thoại như con đường chính yếu để giải quyết những khó khăn và xây dựng cộng đồng làm việc. Những khác biệt về vai trò, trách nhiệm hay chuyên môn không được trở thành nguyên nhân chia rẽ, nhưng cần được đặt trong tinh thần cộng tác và hiệp nhất.

Đức Giáo hoàng cũng nhấn mạnh giá trị của sự hiện diện và đóng góp của phụ nữ. Không chỉ mang đến sự nhạy cảm đối với con người và các mối tương quan, phụ nữ còn đóng góp năng lực chuyên môn, trí tuệ, khả năng phân định, óc sáng tạo và tính thực tiễn, làm phong phú đời sống của các tổ chức.

Từ đó, ngài mời gọi cùng nhau xây dựng “một cộng đồng làm việc, trong đó con người không bị bóc lột hay bị gạt ra bên lề”, nhưng biết nâng đỡ lẫn nhau và nhìn nhận giá trị, năng lực của mỗi người.

Đó cũng là một lời nhắc nhở đáng suy nghĩ: một môi trường làm việc tốt không chỉ được đánh giá bằng những thành quả đạt được, mà còn bằng cách con người được đối xử và trân trọng trong chính môi trường ấy.

Sau đây là toàn văn bản dịch Việt ngữ bài diễn văn của Đức Giáo hoàng Lêô XIV cho các đại diện của Hiệp hội Nhân viên Giáo dân Vatican và Hiệp hội Donne in Vaticano (“Phụ nữ tại Vatican”) vào sáng thứ Hai (05.10.2026). 

DIỄN VĂN CỦA ĐỨC GIÁO HOÀNG LÊÔ XIV
CHO CÁC ĐẠI DIỆN HIỆP HỘI NHÂN VIÊN GIÁO DÂN VATICAN VÀ HIỆP HỘI DONNE IN VATICANO (“PHỤ NỮ TẠI VATICAN”)

Thứ Hai, ngày 05 tháng 10 năm 2026

Nhân danh Cha, và Con và Thánh Thần.

Bình an cho anh chị em.

Anh chị em thân mến,

Tôi vui mừng được chào đón anh chị em, cảm ơn anh chị em về chuyến viếng thăm, và hơn thế nữa, về sự tận tụy cùng tinh thần phục vụ mà anh chị em thể hiện khi thực hiện công việc hằng ngày trong các cơ quan khác nhau của Tòa thánh, qua đó cộng tác vào sứ vụ mục vụ của Đức Giáo hoàng.

Trước những thách đố hiện đang đặt ra cho thế giới lao động, đặc biệt là những thách đố do sự phát triển của trí tuệ nhân tạo, hơn bao giờ hết, điều hệ trọng là phải luôn tập trung vững chắc vào vị trí trung tâm không thể thay thế của con người và phẩm giá bất khả xâm phạm của lao động; bởi lẽ thực tế lao động “không chỉ là một công cụ; lao động thể hiện và nâng cao phẩm giá của đời sống chúng ta. Đó là một đòi hỏi của thân phận con người, là con đường bình thường dẫn đến sự trưởng thành, phát triển và hoàn thiện bản thân”. (1)

Qua lao động, “chúng ta đóng góp vào sự tiến bộ của xã hội và ích chung, sử dụng cách hữu hiệu những năng lực đã nhận được, cải thiện và làm cho thế giới trở nên đẹp hơn, nâng đỡ gia đình mình, tham gia vào các mối tương quan hợp tác, và qua sự lắng nghe và đối thoại, học cách cùng nhau xây dựng điều mà không ai có thể tự mình đạt được”. (2)

Các bạn thân mến, các bạn thuộc hai hiệp hội khác nhau, nhưng cùng chung một nơi làm việc: Vatican. Các vị tiền nhiệm của tôi, trong những giáo huấn về bản chất của công việc tại Tòa thánh, đã nhấn mạnh hai khái niệm có tầm quan trọng cốt lõi: khái niệm cộng đoàn và hiệp nhất; đây cũng là hai điều rất gần gũi với tâm hồn tôi.

Thật vậy, tất cả những ai, trong những cương vị khác nhau và với những nhiệm vụ khác nhau, được mời gọi đóng góp qua công việc của mình vào sứ vụ của Đức Giáo hoàng, đều tạo thành một cộng đoàn Giáo hội, cùng tham gia vào sứ mạng duy nhất và phổ quát, trong tinh thần đức tin và hiệp nhất, mà Chúa Giêsu đã trao phó cho Thánh Tông đồ Phêrô và những người kế vị ngài.

Cùng một phẩm giá bình đẳng như nhau, mỗi người, tùy theo vai trò riêng và qua cam kết chuyên môn của mình, đều đóng góp vào cùng một sứ mạng, thể hiện ý thức và trách nhiệm này trước hết “qua sự trung thành cần mẫn đối với mọi nhiệm vụ và bổn phận được giao, cũng như qua lòng nhiệt thành, sự siêng năng và tính chuyên nghiệp vốn là đặc trưng của bất kỳ ai tham gia vào các hoạt động của Tòa thánh”. (3)

Thánh Gioan Phaolô II đã nhìn nhận rằng – tôi xin trích dẫn – “để thúc đẩy một tinh thần như thế… các hiệp hội của người lao động, chẳng hạn như Hiệp hội Nhân viên Giáo dân Vatican, có thể đóng một vai trò cộng tác giá trị”, đồng thời ngài nói thêm rằng “việc để cho những tổ chức như thế rơi vào xung đột hay tranh chấp là điều không phù hợp với học thuyết xã hội của Giáo hội”. (4)

Do đó, con đường đối thoại vẫn là con đường chính yếu mà tôi cũng thúc giục anh chị em luôn bước đi, với lòng tin tưởng và óc sáng tạo, trong nỗ lực chung của chúng ta nhằm tìm kiếm những giải pháp thích hợp cho các vấn đề mà chúng ta phải cùng nhau đối diện, cũng như trong công cuộc xây dựng cộng đoàn việc của chúng ta mỗi ngày.

Làm sống lại đối thoại ở mọi cấp độ trên thực tế chính là điều mà tôi muốn đề xuất, trong Thông điệp đầu tiên của tôi, với toàn thể Giáo hội và với tất cả những người nam nữ thiện chí, như một “thành phần không thể thiếu trong ơn gọi của Giáo hội” (5), là “phương thế căn bản cho sự chung sống của con người” (6) và là “phương cách chuẩn mực để giải quyết các xung đột”. (7) Đặc biệt, Hiệp hội Nhân viên Giáo dân Vatican được định nghĩa, trong “Khung Quy chế” hiện hành là “một cơ cấu đối thoại giữa các thành viên của Hiệp hội và Văn phòng Lao động của Tòa thánh”. (8)

Về phần mình, Hiệp hội Phụ nữ tại Vatican có thể góp phần thúc đẩy, trong môi trường của chúng ta, một tinh thần hợp tác, sự lắng nghe lẫn nhau và sự quan tâm đến những hoàn cảnh khó khăn. Sự hiện diện của phụ nữ là một giá trị ngày càng được nhìn nhận và trân trọng. Phụ nữ không chỉ mang đến một sự nhạy cảm đặc biệt đối với con người và các mối tương quan, mà còn mang đến trọn vẹn các tài năng thuộc về con người, chuyên môn và trí tuệ đặc trưng cho kinh nghiệm và cách tư duy của người phụ nữ. Chuyên môn, khả năng phân định, óc sáng tạo và tính thực tiễn của họ làm phong phú đời sống của các tổ chức và giúp đạt tới một góc nhìn rộng lớn hơn về thực tại cũng như về các thách đố mà chúng ta đang đối diện.

Khi cùng nhau tiến bước trên con đường này, chúng ta cam kết xây dựng ngày càng tốt hơn một cộng đồng làm việc, trong đó con người không bị bóc lột hay bị gạt ra bên lề, nơi chúng ta giúp đỡ lẫn nhau, và nơi giá trị cũng như năng lực của mỗi người được nhìn nhận, từ đó tránh tạo ra sự bất mãn và oán giận. (9)

Với những tình cảm trân trọng và tin tưởng này, tôi ban phép lành cho anh chị em, cho những người thân yêu của anh chị em và cho công việc của anh chị em. Cảm ơn anh chị em.

Tri Khoan
Chuyển ngữ từ: vatican.va
Nguồn: hdgmvietnam.com

___________

(1) Encyclical Letter Magnifica Humanitas (15 May 2026), 149.

(2) Ibid., 148.

(3) Saint John Paul II, Letter regarding the meaning of work within the Apostolic See (20 November 1982): AAS 75 (1983), p. 121.

(4) Ibid., p. 123.

(5) Encyclical Letter Magnifica Humanitas, 2.

(6) Ibid., 219.

(7) Ibid., 221.

(8) Regulatory framework governing relations between the Labour Office of the Apostolic See (ULSA) and the Association of Lay Vatican Employees (ADLV)’, approved by a decree of the Secretary of State (NO. 343.814/A, of 16 April 1994).

(9) Cf. Address to the Roman Curia for the exchange of Christmas greetings (22 December 2025).