Diễn văn ĐGH Lêô dành cho Đại hội toàn thể của Bộ Giáo dân, Gia đình và Sự sống năm 2026

Sáng ngày 06.02.2026, tại Rôma, Đức Giáo hoàng Lêô XIV đã tiếp kiến các tham dự viên Đại hội Toàn thể lần thứ III của Bộ Giáo dân, Gia đình và Sự sống. Đại hội diễn ra từ ngày 04 đến 06/02 tại Trụ sở Tổng quyền Dòng Tên, với chủ đề: “Cho đến khi Đức Kitô được thành hình nơi anh em” (Gl 4, 19), xoay quanh việc đào luyện giáo dân trong đời sống Kitô hữu và chia sẻ kinh nghiệm từ các Cuộc Gặp gỡ Thế giới. Sau đây là toàn văn tiếng Việt bài diễn văn của Đức Giáo hoàng.

DIỄN VĂN ĐỨC GIÁO HOÀNG LÊÔ XIV
DÀNH CHO THAM DỰ VIÊN ĐẠI HỘI TOÀN THỂ CỦA BỘ GIÁO DÂN, GIA ĐÌNH VÀ SỰ SỐNG

Hội trường Clementine
Thứ Sáu, ngày 6 tháng 2 năm 2026

Nhân danh Cha, và Con, và Thánh Thần.

Bình an ở cùng anh chị em!

Kính thưa Đức Hồng y, quý Đức cha,

quý linh mục, anh chị em thân mến,

Tôi vui mừng được gặp gỡ anh chị em trong những ngày này, khi anh chị em quy tụ để tham dự Đại hội Toàn thể của Bộ Giáo dân, Gia đình và Sự sống. Tại trung tâm công việc của anh chị em là các chủ đề về việc đào tạo Kitô hữu và các Cuộc Gặp gỡ Thế giới, những thực tại quan trọng đối với toàn thể Giáo hội.

Các Cuộc Gặp gỡ Thế giới quy tụ một số lượng lớn tham dự viên và đòi hỏi một công tác tổ chức phức tạp, được thực hiện trong tinh thần lắng nghe và cộng tác với các cộng đoàn địa phương, cũng như với các cá nhân và tổ chức, trong đó nhiều người có bề dày kinh nghiệm quý báu trong công cuộc loan báo Tin mừng.

Tuy nhiên, tôi muốn dừng lại cụ thể nơi chủ đề đào tạo Kitô hữu. Những lời của Thánh Phaolô, mà anh chị em đã chọn làm tựa đề cho cuộc gặp gỡ của mình, chỉ ra một định hướng rõ ràng về vấn đề này. Nếu xem xét trọn vẹn câu Kinh thánh mà từ đó những lời ấy được trích dẫn, chúng ta đọc thấy: “Hỡi anh em, những người con bé nhỏ của tôi, mà tôi phải quặn đau sinh ra một lần nữa cho đến khi Ðức Kitô được thành hình nơi anh em!” (Gl 4, 19). Vị Tông đồ gọi tín hữu Galát là “những người con bé nhỏ của tôi”, nhắc đến một sự “quặn đau sinh nở” qua đó, không phải không có đau khổ, ngài đã dẫn họ đến việc đón nhận Đức Kitô. Như thế, việc đào tạo được đặt trong bối cảnh của “sinh thành”, của “ban sự sống”, của “sinh hạ”, trong một năng động mà, dù có đau đớn, vẫn dẫn người môn đệ đến sự kết hợp cá vị sống động với chính Đấng Cứu Thế, Đấng đang sống và hoạt động nơi họ, có khả năng biến đổi “đời sống theo xác thịt” (x. Rm 7, 5) thành “sự sống của Đức Kitô trong chúng ta” (x. 2 Cr 13, 5; Gl 2, 20).

Đây là một chủ đề thiết thân với vị Tông đồ và xuất hiện trong nhiều đoạn thư của ngài. Chẳng hạn, khi nói với tín hữu Côrintô, ngài viết: “Cho dầu anh em có ngàn vạn giám thị trong Ðức Kitô, anh em cũng không có nhiều cha đâu, bởi vì trong Ðức Kitô Giêsu, nhờ Tin mừng, chính tôi đã sinh ra anh em” (1 Cr 4, 15).

Thật vậy, trong Giáo hội, đôi khi hình ảnh người đào tạo như một “nhà sư phạm”, chuyên lo truyền đạt những chỉ dẫn và năng lực tôn giáo, đã lấn át hình ảnh của một “người cha” có khả năng sinh ra đức tin. Tuy nhiên, sứ mạng của chúng ta cao cả hơn nhiều, nên chúng ta không thể dừng lại ở việc truyền đạt một giáo lý, một sự tuân giữ hay một nền luân lý, nhưng được mời gọi chia sẻ chính điều mình đang sống, với lòng quảng đại, tình yêu chân thành đối với các linh hồn, sự sẵn sàng chịu đau khổ vì người khác, và sự hiến dâng trọn vẹn, như những bậc cha mẹ hy sinh bản thân vì thiện ích của con cái.

Và điều này dẫn chúng ta đến một khía cạnh khác của việc đào tạo: chiều kích hiệp thông của nó. Cũng như sự sống con người được trao truyền nhờ tình yêu giữa một người nam và một người nữ, thì sự sống Kitô hữu được trao truyền qua tình yêu của một cộng đoàn. Không phải một mình linh mục, hay một giáo lý viên, hay một nhà lãnh đạo có sức lôi cuốn sinh ra đức tin, nhưng là Giáo hội (x. Đức Phanxicô, Tông huấn Evangelii Gaudium, 24.11.2012, số 111), một Giáo hội hiệp nhất và sống động, được cấu thành bởi các gia đình, người trẻ, người sống độc thân, những người thánh hiến, được gợi hứng bởi đức ái và vì thế luôn khao khát sinh hoa trái, trao truyền cho mọi người, và nhất là cho các thế hệ mới, niềm vui và sự viên mãn ý nghĩa mà chính Giáo hội đang sống và cảm nghiệm. Điều làm nảy sinh nơi các bậc cha mẹ ước muốn ban sự sống cho con cái không phải là nhu cầu muốn có một điều gì đó, nhưng là khát vọng trao ban, chia sẻ sự dư đầy của tình yêu và niềm vui đang ngự nơi họ; và chính tại đây mà mọi công trình đào tạo cũng bén rễ.

Sau khi sống lại, Đức Giêsu trao phó cho các tông đồ sứ mạng truyền giáo, khi truyền cho các ông “làm cho muôn dân trở thành môn đệ”, “làm Phép Rửa cho họ” và “dạy bảo họ tuân giữ những điều Thầy đã truyền cho anh em” (x. Mt 28,19-20). Tôi nhắc lại những lời này vì chúng tóm lược những yếu tố nền tảng khác của sứ mạng nhà đào tạo mà tôi cũng muốn nhấn mạnh.

Trước hết là sự cần thiết phải cổ võ những lộ trình đời sống nhất quán, hấp dẫn và mang tính cá vị, dẫn đến Bí tích Rửa tội và các bí tích, hoặc đến việc tái khám phá chúng, bởi vì không có các bí tích thì không có đời sống Kitô hữu (x. Đức Bênêđictô XVI, Tông huấn Sacramentum caritatis, 22.2.2007, số 6).

Kế đến là tầm quan trọng của việc giúp những người Kitô hữu bước vào hành trình đức tin trưởng thành và gìn giữ một lối sống mới, bao trùm mọi lãnh vực của cuộc sống, cả riêng tư lẫn công khai, như công việc, các mối tương quan và cách sống thường ngày (x. Thánh Gioan Phaolô II, Diễn từ dành cho các tham dự viên Đại hội Toàn thể của Hội đồng Tòa thánh về Văn hóa, 16.03.2002, số 3).

Hơn nữa, điều thiết yếu là phải nuôi dưỡng trong các cộng đoàn của chúng ta những chiều kích đào tạo hướng đến việc tôn trọng sự sống con người trong mọi giai đoạn, đặc biệt là những yếu tố góp phần ngăn ngừa mọi hình thức lạm dụng đối với trẻ vị thành niên và những người dễ bị tổn thương, cũng như việc đồng hành và nâng đỡ các nạn nhân.

Như chúng ta có thể thấy, nghệ thuật đào tạo không hề dễ dàng và không thể làm theo ngẫu hứng: đào tạo đòi hỏi sự kiên nhẫn, lắng nghe, đồng hành và kiểm chứng, cả ở bình diện cá nhân lẫn cộng đoàn; đồng thời không thể tách rời khỏi kinh nghiệm và sự đồng hành của những người đã sống thực điều ấy, để học hỏi và noi theo gương của họ. Chính vì thế, qua dòng lịch sử, đã xuất hiện những bậc vĩ nhân của đời sống tu đức như Thánh Inhaxiô Loyola, Thánh Philip Nêri, Thánh Giuse Calasanz, Thánh Gaspar del Bufalo và Thánh Gioan Leonardi. Và cũng trong viễn tượng này mà Thánh Âutinh, ngay sau khi được chọn làm giám mục, đã soạn tác phẩm De catechizandis rudibus, mà những chỉ dẫn của ngài vẫn còn hữu ích và quý giá cho đến ngày nay.

Vì thế, anh chị em thân mến, trong ánh sáng của những mẫu gương đó, tôi khích lệ anh chị em trong sự dấn thân của mình và chân thành cảm ơn anh chị em vì sự trợ giúp mà anh chị em dành cho Bộ trong việc suy tư về những đề tài này. Các thách đố mà anh chị em đang đối diện đôi khi có thể xem ra vượt quá sức lực và phương tiện của mình. Tuy nhiên, anh chị em đừng nản lòng. Hãy bắt đầu từ những điều nhỏ bé, bước theo trong đức tin với logic Tin mừng về “hạt cải” (x. Mt 13,31-32), xác tín rằng Chúa sẽ không bao giờ ngừng ban cho anh chị em nghị lực, con người và ân sủng cần thiết vào đúng thời điểm. Hãy hướng nhìn về Đức Maria: Khi trao tặng cho chúng ta Đức Kitô, Mẹ “đã cộng tác bằng tình yêu để sinh ra trong Giáo hội những tín hữu, là những chi thể của Đầu ấy” (St. Augustine, De sancta virginitate 6,6). Hãy noi gương đức tin của Mẹ và luôn tín thác cho sự chuyển cầu của Mẹ.

Anh chị em thân mến, tôi xin một lần nữa cám ơn anh chị em. Tôi hứa sẽ nhớ đến anh chị em trong lời cầu nguyện, và tôi ưu ái ban phép lành cho anh chị em.

Nt. Anna Ngọc Diệp
Dòng Đa Minh Thánh Tâm
Chuyển ngữ từ: vatican.va
Nguồn: hdgmvietnam.com