Vì tất cả phụ nữ và trẻ em gái: Phẩm giá, công lý và hành động

Nhân Ngày Quốc tế Phụ nữ này, chúng ta cùng hưởng ứng lời kêu gọi toàn cầu về việc thúc đẩy bình đẳng, bảo vệ phẩm giá con người và đảm bảo an toàn, công lý cho tất cả phụ nữ và trẻ em gái – không chỉ là những lý tưởng, mà là hiện thực sống.

Nhân Ngày Quốc tế Phụ nữ này, chúng ta cùng hưởng ứng lời kêu gọi toàn cầu về việc thúc đẩy bình đẳng, bảo vệ phẩm giá con người và đảm bảo an toàn, công lý cho tất cả phụ nữ và trẻ em gái – không chỉ là những lý tưởng, mà là hiện thực sống.

Tuyên ngôn Toàn cầu về Nhân quyền nêu rõ: “Tất cả mọi người đều bình đẳng trước pháp luật và được pháp luật bảo vệ bình đẳng mà không bị phân biệt đối xử” (Điều 7), tương tự như trình thuật sáng tạo trong sách Sáng thế ký 1,27: “Thiên Chúa sáng tạo con người theo hình ảnh mình, Thiên Chúa sáng con người theo hình ảnh Thiên Chúa, Thiên Chúa sáng tạo con người có nam có nữ.”

Tuy nhiên, đến năm 2026, phụ nữ trên toàn thế giới chỉ nắm giữ 64% các quyền pháp lý mà nam giới được hưởng, theo báo cáo của Tổng thư ký Liên Hợp Quốc, “Hãy đảm bảo và tăng cường tiếp cận công lý cho tất cả Phụ nữ và Trẻ em gái”

Với mức độ hiện tại, việc thu hẹp khoảng cách này sẽ mất 286 năm. Điều này là không thể chấp nhận được.

Đối với Caritas, bình đẳng giữa phụ nữ và nam giới bắt nguồn từ niềm tin rằng mỗi người được tạo dựng theo hình ảnh và giống như Thiên Chúa. Phẩm giá con người là phổ quát và không thể chia cắt.

Khi phẩm giá của phụ nữ và trẻ em gái bị bỏ qua, hoặc khi các rào cản xã hội, văn hóa hay kinh tế ngăn cản họ phát huy hết thiên chức, năng lực và sự tham gia của mình vào xã hội, thì nhân tính của chúng ta sẽ bị suy giảm.

Việc bảo vệ phẩm giá của họ và thúc đẩy sự trao quyền, khả năng lãnh đạo và sự tham gia bình đẳng của họ trong việc theo đuổi lợi ích chung là điều thiết yếu cho sự thịnh vượng của toàn thể nhân loại.

Bình đẳng, sự tham gia và khả năng lãnh đạo của phụ nữ

Lĩnh vực nhân đạo và phát triển đang phải đối mặt với những khoản cắt giảm tài chính đáng kể. Nhưng việc bảo vệ phẩm giá con người và thúc đẩy bình đẳng và khả năng lãnh đạo của phụ nữ không thể bị gạt sang một bên.

Phụ nữ không bao giờ được coi là những người thụ động nhận viện trợ. Họ lãnh đạo gia đình, thúc đẩy cộng đồng, giải quyết xung đột và xây dựng khả năng phục hồi.

Việc công nhận, hỗ trợ và đầu tư vào khả năng lãnh đạo của phụ nữ – cả trong cộng đồng và trong các cấu trúc của chính chúng ta – là điều cần thiết cho sự phát triển con người đích thực và toàn diện, sự thịnh vượng của con người và cho sự thay đổi lâu dài.

Như Đức Thánh cha Lêô XIV đã viết trong Dilexi Te, “những người phụ nữ nghèo ‘gấp hai lần’ là những người phải chịu đựng tình trạng bị loại trừ, bị ngược đãi và bạo hành”.

Phụ nữ thường bị ảnh hưởng nhiều nhất bởi nghèo đói, bất công và bất bình đẳng, nhưng họ lại thể hiện lòng dũng cảm và khả năng lãnh đạo phi thường mỗi ngày.

Caritas tái khẳng định cam kết đặt sự tham gia đầy đủ, sự hòa nhập và trao quyền cho phụ nữ làm trọng tâm trong mọi hoạt động của mình – từ chính sách, chương trình, quản trị đến vận động – ngay cả trong thời kỳ khó khăn về tài chính. Bình đẳng và phẩm giá không phụ thuộc vào chu kỳ ngân sách. Công lý không phải là điều có thể lựa chọn.

“Phụ nữ không chỉ là trung tâm của cộng đồng chúng ta mà còn là những người tiên phong trong quá trình chuyển đổi. Ngay cả trong thời điểm nguồn lực ngày càng khan hiếm, Caritas vẫn kiên định với cam kết tăng cường vai trò lãnh đạo của phụ nữ, cả ở cấp địa phương và toàn cầu. Bình đẳng không phải là một khát vọng mà chúng ta trì hoãn khi ngân sách eo hẹp, mà là một nguyên tắc chúng ta duy trì bởi vì những cộng đồng vững mạnh được xây dựng khi cả phụ nữ và nam giới cùng lãnh đạo, tham gia đầy đủ, định hình các quyết định ảnh hưởng đến cuộc sống của họ” – Mena Antonio, Phó Chủ tịch, Caritas Quốc tế.

Bảo vệ phụ nữ và trẻ em gái trong thời kỳ khủng hoảng

Thế giới ngày nay đang phải đối mặt với nhiều cuộc khủng hoảng chồng chéo: xung đột lan rộng, di cư cưỡng bức, biến đổi khí hậu, mất an ninh lương thực và bất ổn kinh tế.

Những cuộc khủng hoảng này ảnh hưởng nặng nề nhất đến phụ nữ và trẻ em gái. Khi các hệ thống sụp đổ, nguy cơ bạo lực, bóc lột, buôn bán người và bị loại trừ gia tăng. Việc tiếp cận thực phẩm, nước sạch, chăm sóc sức khỏe cơ bản, giáo dục và sinh kế có phẩm giá trở nên mong manh hơn. Các biện pháp bảo vệ pháp lý thường suy yếu khi chúng cần nhất.

Do đó, bảo vệ phải luôn là trọng tâm của hành động nhân đạo. Bảo vệ phụ nữ và trẻ em gái, đồng thời đảm bảo tiếp cận sinh kế bền vững và có phẩm giá là điều cơ bản, chứ không phải là tùy chọn.

“Khi chiến tranh và xung đột, phụ nữ và trẻ em gái thường là những người chịu thiệt thòi nhất, bị buộc phải rời bỏ nhà cửa và cộng đồng để bảo toàn mạng sống, thường xuyên bị lạm dụng thể xác và tình dục một cách độc ác, bị bỏ rơi để chăm sóc con cái, và các quyền cơ bản nhất của họ bị tấn công nghiêm trọng nhất. Cam kết của Caritas rất rõ ràng: giữ an toàn cho mọi người là nghĩa vụ. Chúng ta phải đảm bảo rằng sự an toàn, phẩm giá và quyền tự quyết của phụ nữ và trẻ em gái là nền tảng cho tất cả các hoạt động cứu trợ nhân đạo của chúng ta. Chúng ta phải nỗ lực để đảm bảo mọi người mà chúng ta phục vụ đều được bảo vệ, không bị bóc lột và lạm dụng, và có sinh kế và cơ hội cho phép họ xây dựng lại cuộc sống với phẩm giá, hy vọng và khả năng phục hồi.” – Alistair Dutton, Tổng thư ký, Caritas Quốc tế

Tại hơn 200 quốc gia và vùng lãnh thổ, Caritas làm việc với các cộng đồng đang phải chịu đựng thiên tai và nghèo đói. Các sáng kiến như Women Weavers of Hope cho thấy phụ nữ không chỉ là những người sống sót sau khủng hoảng, mà còn là những người xây dựng hòa bình, hòa giải và đổi mới.

Từ lời nói đến hành động

Ngày Quốc tế Phụ nữ năm nay kêu gọi những bước đi cụ thể để:

- Đảm bảo các quyền cơ bản và sự phát triển toàn diện của phụ nữ và trẻ em gái trong luật pháp và thực tiễn.

- Thúc đẩy sự tham gia và vai trò lãnh đạo có ý nghĩa của phụ nữ ở mọi cấp độ xã hội.

- Đảm bảo hành động nhân đạo ưu tiên bảo vệ và đảm bảo an toàn cho phụ nữ và trẻ em gái, tiếp cận bình đẳng với sinh kế có phẩm giá và hòa nhập kinh tế.

- Đảm bảo phụ nữ được tham gia bình đẳng vào các quyết định ảnh hưởng đến họ.

- Hành động để đảm bảo công lý và bình đẳng là một mệnh lệnh đạo đức dựa trên phẩm giá bất khả xâm phạm và giá trị nội tại của mỗi con người và góp phần vào lợi ích chung.

Caritas tái khẳng định cam kết sát cánh cùng phụ nữ và trẻ em gái ở khắp mọi nơi, đặc biệt là những người bị ảnh hưởng nhiều nhất bởi nghèo đói, khủng hoảng và loại trừ, và nỗ lực vì một thế giới nơi bình đẳng không chỉ là lời hứa mà được hiện thực hóa, trong đó phẩm giá con người được Chúa ban cho họ được công nhận, bảo vệ và được phát triển, cả trong luật pháp và trong thực tiễn.

Chuyển ngữ: PTT – Caritas Việt Nam
Chuyển ngữ từ: caritas.org
Nguồn: caritasvietnam.org